De ene maand word je na 28 dagen ongesteld, de volgende maand pas na 35 dagen of juist al na 22 dagen. Misschien sla je zelfs een menstruatie over of heb je onverwachts een tussentijdse bloeding. Een onregelmatige menstruatie komt veel voor en is lang niet altijd een reden tot zorgen.

Toch kan een onvoorspelbare menstruatie onzekerheid geven. Je weet niet precies wanneer je menstruatie begint en bent misschien bang om onverwacht door te lekken op school, op je werk of tijdens het sporten.

In deze blog lees je wat een onregelmatige menstruatie is, welke oorzaken mogelijk zijn, wanneer een onregelmatige cyclus normaal is en wanneer het verstandig is om contact op te nemen met een huisarts.

Wat is een onregelmatige menstruatie?

Een menstruatiecyclus begint op de eerste dag van je menstruatie en eindigt op de dag vóór de volgende menstruatie begint.

Bij de meeste vrouwen duurt een cyclus tussen de 21 en 35 dagen. De duur kan per persoon verschillen. Ook kleine schommelingen van enkele dagen zijn heel normaal. Er is sprake van een onregelmatige menstruatie wanneer:

• de tijd tussen twee menstruaties sterk wisselt;
• je regelmatig een menstruatie overslaat;
• je veel vaker of juist veel minder vaak ongesteld bent;
• je onverwachte bloedingen tussen twee menstruaties hebt.

Een onregelmatige cyclus betekent niet automatisch dat er iets mis is. Vaak is er een logische verklaring.

Hoe werkt de menstruatiecyclus?

Je menstruatie wordt aangestuurd door een samenspel van hormonen. Iedere maand bereiden je eierstokken en baarmoeder zich voor op een mogelijke zwangerschap. De cyclus bestaat uit vier fasen:

1. Menstruatiefase: het baarmoederslijmvlies wordt afgestoten.
2. Opbouwfase: nieuw baarmoederslijmvlies groeit aan en een eicel rijpt.
3. Eisprong: een rijpe eicel komt vrij.
4. Luteale fase: de baarmoeder bereidt zich voor op een eventuele zwangerschap.

Wanneer dit hormonale proces tijdelijk wordt verstoord, kan de menstruatie onregelmatig worden.

Wanneer is een onregelmatige menstruatie normaal?

Een onregelmatige menstruatie komt in verschillende levensfasen vaak voor.

Tijdens de puberteit

Na de eerste menstruatie heeft het lichaam tijd nodig om een regelmatige cyclus op te bouwen. Het is normaal dat de menstruatie de eerste één tot drie jaar onregelmatig is.

Na een zwangerschap

Na een bevalling kan het enkele maanden duren voordat de hormoonhuishouding weer in balans is. Zeker wanneer je borstvoeding geeft, kan je menstruatie langer uitblijven of onregelmatig terugkeren.

Rond de overgang

In de jaren vóór de overgang verandert de hormoonproductie geleidelijk. Hierdoor kunnen menstruaties korter, langer, lichter of juist heviger worden.

Mogelijke oorzaken van een onregelmatige menstruatie

Er zijn veel factoren die invloed kunnen hebben op je cyclus.

Stress

Langdurige stress kan de hormonen beïnvloeden die de eisprong regelen. Daardoor kan een menstruatie eerder, later of helemaal niet komen.

Intensief sporten

Veel en intensief sporten kan invloed hebben op de hormoonbalans, vooral wanneer het gepaard gaat met een laag lichaamsvetpercentage.

Gewichtsverandering

Snel afvallen of aankomen kan de menstruatie tijdelijk verstoren. Ook eetstoornissen kunnen invloed hebben op de cyclus.

Hormonale anticonceptie

Na het starten of stoppen met hormonale anticonceptie heeft je lichaam soms tijd nodig om een nieuw ritme te vinden.

Borstvoeding

Tijdens de periode waarin je borstvoeding geeft, maakt je lichaam meer prolactine aan. Dit hormoon kan de eisprong onderdrukken, waardoor menstruaties uitblijven of onregelmatig zijn.

PCOS

Een bekende oorzaak van een onregelmatige menstruatie is het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS).

Bij PCOS verloopt de eisprong minder regelmatig of blijft deze uit. Mogelijke kenmerken zijn:

• een onregelmatige menstruatie;
• acne;
• overmatige haargroei;
• moeite met zwanger worden;
• gewichtstoename.

Niet iedere vrouw met een onregelmatige menstruatie heeft PCOS. Alleen een arts kan onderzoeken of hiervan sprake is.

Schildklierproblemen

Ook een te snel of te langzaam werkende schildklier kan invloed hebben op de menstruatiecyclus. Naast een onregelmatige menstruatie kun je dan bijvoorbeeld last hebben van:

• vermoeidheid;
• gewichtsverandering;
• hartkloppingen;
• het snel koud of juist warm hebben.

Een bloedonderzoek kan duidelijkheid geven.

Zwangerschap

Blijft je menstruatie onverwacht uit terwijl je seks hebt gehad zonder betrouwbare anticonceptie? Dan is het verstandig om een zwangerschapstest te doen.

Een gemiste menstruatie is vaak één van de eerste tekenen van een zwangerschap.

Hoe houd je grip op een onregelmatige menstruatie?

Wanneer je niet precies weet wanneer je menstruatie begint, kan dat onzeker voelen. Veel vrouwen vinden het prettig om:

• een menstruatie-app te gebruiken;
• een reserveonderbroek mee te nemen;
• menstruatieproducten in hun tas te bewaren;
• hun klachten en cyclus bij te houden.

Zo krijg je meer inzicht in je lichaam én ben je beter voorbereid wanneer je menstruatie onverwacht begint.

Menstruatieondergoed bij een onregelmatige cyclus

Een onregelmatige menstruatie betekent dat je soms onverwacht ongesteld wordt. Dat kan vervelend zijn als je onderweg bent of een drukke dag hebt.

Veel vrouwen dragen daarom op dagen waarop zij hun menstruatie verwachten alvast menstruatieondergoed. Dit voelt als normaal ondergoed, maar bevat meerdere absorberende lagen die licht tot normaal bloedverlies kunnen opvangen. Zo geeft het extra zekerheid wanneer je menstruatie onverwacht begint.

Voor veel vrouwen is dat een comfortabele oplossing tijdens werk, school of een dagje uit.

In deel 2 lees je wanneer je een huisarts moet raadplegen, welke leefstijltips kunnen helpen, veelgestelde vragen over een onregelmatige menstruatie en hoe je meer vertrouwen krijgt tijdens een onvoorspelbare cyclus.